Bezsenność

Pod pojęciem bezsenności (insomnia) kryją się trudności z zasypianiem oraz częste lub wczesne budzenie się z niemożnością ponownego zaśnięcia.

W ciągu dnia dominuje senność i zmęczenie. Krótkotrwała bezsenność trwająca do 3 tygodni nie jest patologią, lecz zdarza się w stresie (np. przed zabiegiem operacyjnym, śmierć bliskiej osoby) i związana jest z pracą zmianową lub szybkim przekraczaniem stref czasowych. Natomiast bezsenność przewlekła może być wynikiem choroby psychicznej, chorób somatycznych (np. choroba Parkinsona, zespoły otępienie) lub odstawienia środków psychoaktywnych.

Obecnie około 30% populacji cierpi z powodu bezsenności. Liczba ta wciąż wzrasta i związana jest szczególnie z wiekiem. Kobiety chorują 1,5 raza częściej od mężczyzn.

Następstwem przewlekłej bezsenności będzie zwolnienie reakcji, niewielkie zaburzenia pamięci, upośledzenie uwagi i czynności poznawczych. W dodatku złe samopoczucie, senność, zmęczenie, zbyt wczesne zasypianie wieczorem i dolegliwości narządowe.

Przyczyny bezsenności


Podstawową przyczyną bezsenności jest niewłaściwa higiena snu, czyli zbyt późne zasypianie, drzemki w ciągu dnia, nieregularne godziny snu oraz nieprawidłowe warunki (np. hałas), alkohol i środki psychoaktywne (np. amfetamina).

Duże znaczenie na sen ma stan psychiczny. Stres, uporczywe myśli, lęk i przygnębienie będą miały niekorzystny wpływ. Również choroby psychiczne tj. schizofrenia, depresja czy występowanie psychoz, uzależnienie od alkoholu lub leków.

Z chorób somatycznych do bezsenności przyczynić się może biegunka, refluks żołądkowo-przełykowy, dusznica bolesna, przerost gruczołu krokowego, zespół otępienny, choroba Parkinsona, miażdżyca czy uraz mózgu.

Problemy z bezsennością mogą wynikać z nagłej zmiany strefy czasowej (jet lag syndrome), pracy zmianowej a nawet ze zbyt długiego zażywania leków nasennych (tzw. utrwalona bezsenność).

Warto wspomnieć o tzw. zespole opóźnionej fazy snu, gdzie chory zasypia dopiero o 3 lub 6 godzinie nad ranem.

Dorota Kozera

Literatura:
1) A. Prusiński: "Neurologia praktyczna".
2) L.P. Rowland, red. wyd. pol. H. Kwieciński, A. M. Kamińska: "Neurologia Merritta".
3) A. Bilikiewicz: "Psychiatria".